Zadania tekstowe z ułamkami
To hasło nie uczy nowego działania, tylko rozpoznawania, które zastosować — słowa w treści zadania podpowiadają wybór.
Klasa 6
Nie nowe działanie, tylko rozpoznanie
Wszystkie działania na ułamkach już znasz — mnożenie z ułamka danej liczby, dzielenie przy szukaniu całości, dodawanie ułamków o różnych mianownikach. Zadanie tekstowe nie uczy nowej techniki liczenia. Uczy czegoś trudniejszego: rozpoznania, które z tych działań pasuje do opisanej sytuacji.
Słowa, które podpowiadają działanie
Niektóre słowa w treści zadania niemal zawsze wskazują konkretne działanie:
- „z" — mnożenie. „Ile to $\frac{2}{3}$ z 12 kilogramów" znaczy $\frac{2}{3} \cdot 12$.
- „ile wynosi cała" — dzielenie. „$\frac{2}{3}$ drogi to 8 km, ile wynosi cała droga" znaczy $8 : \frac{2}{3}$.
- „razem" — dodawanie. „Ile mają razem" znaczy dodaj obie wartości.
- „o ile więcej" — odejmowanie. „O ile więcej ma Ania niż Basia" znaczy odejmij mniejszą wartość od większej.
Te słowa to wskazówka, nie gwarancja — zawsze warto sprawdzić, czy pasują do sensu całego zdania, nie tylko wyłapać pojedyncze słowo.
Typowy błąd
Tak nie wolno
$$\frac{3}{5} \cdot 120 = 72$$
Chwycono za pierwsze dwie liczby z treści zadania B i pomnożono, bez sprawdzenia, czego zadanie właściwie szuka.
Tak jest dobrze
$$120 : \frac{3}{5} = 200$$
Najpierw ustalono, że znamy część i szukamy całości, dopiero potem wybrano działanie.
Najczęstszy błąd w zadaniach tekstowych to rzucenie się na liczby, zanim zrozumiesz, czego zadanie szuka. Dwie liczby i ułamek w treści nie mówią same z siebie, jak je połączyć — mówi to dopiero pytanie na końcu.
Co zapamiętać
- Zadania tekstowe nie uczą nowego działania — uczą rozpoznawania, które zastosować.
- „z" to mnożenie, „ile wynosi cała" to dzielenie, „razem" to dodawanie, „o ile więcej" to odejmowanie.
- Te same liczby w treści mogą wymagać różnych działań, zależnie od pytania.
- Zanim zaczniesz liczyć, ustal, czego dokładnie szuka pytanie.