Przejdź do treści
Liczbowo Baza matematyczna

Ułamki nieskracalne

Ułamek nieskracalny to cel skracania, nie osobna technika — licznik i mianownik nie mają już wspólnego dzielnika większego od 1.

Klasa 5

Postać, do której doprowadza skracanie

Ułamek nieskracalny to taki, w którym licznik i mianownik nie mają już wspólnego dzielnika większego od 1. To nie jest osobna technika — to cel, do którego prowadzi skracanie. Skracasz, dopóki się da, i kończysz, gdy ułamek jest już nieskracalny.

Żeby sprawdzić, czy ułamek jest nieskracalny, w zadaniach ze szkoły podstawowej prawie zawsze wystarczy sprawdzić kolejno małe liczby: 2, 3, 5, 7. Jeśli żadna z nich nie dzieli jednocześnie licznika i mianownika, ułamek zwykle jest już nieskracalny. Wyjątek trzeba zauważyć osobno: gdy licznik i mianownik są równe albo jeden dzieli się przez drugi.

Wynik zadania podaje się zwykle w postaci nieskracalnej — nauczyciele tego wymagają, nawet jeśli w treści zadania ułamek był zapisany inaczej. Ta sama zasada dotyczy wyniku po sprowadzeniu do wspólnego mianownika: jeśli da się skrócić, trzeba skrócić.

Typowy błąd

Tak nie wolno

$$\frac{16}{24} = \frac{8}{12}$$

Skrócono raz przez 2 i uznano wynik za nieskracalny — ale 8 i 12 nadal dzielą się przez 4.

Tak jest dobrze

$$\frac{16}{24} = \frac{8}{12} = \frac{2}{3}$$

Skracano dalej, aż żadna z liczb 2, 3, 5, 7 już nie pasowała.

Co zapamiętać

  • Ułamek nieskracalny: licznik i mianownik nie mają wspólnego dzielnika większego od 1.
  • To cel skracania, nie osobna technika.
  • Sprawdzaj kolejno: 2, 3, 5, 7.
  • Wynik zadania podaje się w postaci nieskracalnej — nauczyciele tego wymagają.

Czytaj dalej