Ułamki nieskracalne
Ułamek nieskracalny to cel skracania, nie osobna technika — licznik i mianownik nie mają już wspólnego dzielnika większego od 1.
Klasa 5
Postać, do której doprowadza skracanie
Ułamek nieskracalny to taki, w którym licznik i mianownik nie mają już wspólnego dzielnika większego od 1. To nie jest osobna technika — to cel, do którego prowadzi skracanie. Skracasz, dopóki się da, i kończysz, gdy ułamek jest już nieskracalny.
Żeby sprawdzić, czy ułamek jest nieskracalny, w zadaniach ze szkoły podstawowej prawie zawsze wystarczy sprawdzić kolejno małe liczby: 2, 3, 5, 7. Jeśli żadna z nich nie dzieli jednocześnie licznika i mianownika, ułamek zwykle jest już nieskracalny. Wyjątek trzeba zauważyć osobno: gdy licznik i mianownik są równe albo jeden dzieli się przez drugi.
Wynik zadania podaje się zwykle w postaci nieskracalnej — nauczyciele tego wymagają, nawet jeśli w treści zadania ułamek był zapisany inaczej. Ta sama zasada dotyczy wyniku po sprowadzeniu do wspólnego mianownika: jeśli da się skrócić, trzeba skrócić.
Typowy błąd
Tak nie wolno
$$\frac{16}{24} = \frac{8}{12}$$
Skrócono raz przez 2 i uznano wynik za nieskracalny — ale 8 i 12 nadal dzielą się przez 4.
Tak jest dobrze
$$\frac{16}{24} = \frac{8}{12} = \frac{2}{3}$$
Skracano dalej, aż żadna z liczb 2, 3, 5, 7 już nie pasowała.
Co zapamiętać
- Ułamek nieskracalny: licznik i mianownik nie mają wspólnego dzielnika większego od 1.
- To cel skracania, nie osobna technika.
- Sprawdzaj kolejno: 2, 3, 5, 7.
- Wynik zadania podaje się w postaci nieskracalnej — nauczyciele tego wymagają.