Porównywanie ułamków
Gdy mianowniki są takie same, porównujesz liczniki. Gdy różne — najpierw wspólny mianownik. Większy mianownik nie znaczy większy ułamek.
Klasa 5
Gdy mianowniki są takie same
Kiedy dwa ułamki mają ten sam mianownik, porównujesz same liczniki — większy licznik oznacza większy ułamek. Kawałki są tej samej wielkości, więc liczy się tylko, ile ich bierzesz.
$$\frac{5}{8} \gt \frac{3}{8}$$
Pięć kawałków tortu pokrojonego na 8 to więcej niż trzy takie same kawałki.
Pułapka: sam licznik nie wystarczy
Gdy mianowniki są różne, nie da się porównać samych liczników. Weźmy $\frac{1}{4}$ i $\frac{1}{8}$ — w obu licznik to 1, a mimo to nie są sobie równe.
Im większy mianownik, tym mniejsze kawałki — bo całość podzielono na więcej części (zobacz Co to jest ułamek). Osiem kawałków tego samego tortu jest mniejszych niż cztery kawałki, więc jeden z ośmiu jest mniejszy niż jeden z czterech.
$$\frac{1}{8} \lt \frac{1}{4}$$
Gdy mianowniki są różne
Jeśli mianowniki są różne, najpierw sprowadź oba ułamki do wspólnego mianownika. Dopiero wtedy porównujesz liczniki tak jak w pierwszym przypadku.
Typowy błąd
Tak nie wolno
$$\frac{1}{4} \lt \frac{1}{8}$$
Porównane same liczniki, mianowniki zignorowane.
Tak jest dobrze
$$\frac{1}{4} \gt \frac{1}{8}$$
Większy mianownik oznacza mniejsze kawałki, więc $\frac{1}{8}$ jest mniejsze.
Sam licznik nic nie mówi o wielkości ułamka, jeśli mianowniki są różne. Trzeba spojrzeć na oba.
Co zapamiętać
- Gdy mianowniki są takie same, porównujesz liczniki — większy licznik, większy ułamek.
- Gdy mianowniki są różne, najpierw sprowadź ułamki do wspólnego mianownika.
- Większy mianownik oznacza mniejsze kawałki, nie większy ułamek, np. $\frac{1}{8} \lt \frac{1}{4}$.
- Dwa ułamki porównujesz wprost tylko wtedy, gdy mają ten sam mianownik.