Lokaty i odsetki

Odsetki to procent od kwoty, dopisywany po czasie. Oprocentowanie podaje się w skali roku — to najczęściej zapominana rzecz.

Klasa 7

Procent, który dopisuje bank

Odsetki to procent od kwoty, który bank dopisuje po określonym czasie — im więcej wpłacisz i im dłużej pieniądze leżą na lokacie, tym więcej odsetek dostaniesz. Oprocentowanie zawsze podaje się w skali roku, nawet jeśli lokata trwa krócej albo dłużej. To najważniejsza rzecz, o której łatwo zapomnieć — 5% oprocentowania nie znaczy 5% po miesiącu, tylko 5% po całym roku.

Odsetki proste

Odsetki za cały rok liczysz tak samo jak zwykły procent z liczby — mnożysz kwotę przez oprocentowanie.

Gdy lokata trwa krócej niż rok, oprocentowanie trzeba proporcjonalnie zmniejszyć. Za pół roku dostajesz połowę rocznych odsetek — dzielisz oprocentowanie przez 2.

Procent składany na dwa lata

Gdy odsetki po pierwszym roku dopisuje się do kwoty na lokacie, w drugim roku procent liczy się już od powiększonej kwoty — to procent składany.

To ten sam mechanizm, co przy podwyżce procentowej liczonej dwa razy z rzędu — każda kolejna podwyżka liczy się od nowej, już powiększonej wartości.

Podatek od zysków

W Polsce od odsetek z lokat płaci się podatek od zysków kapitałowych, więc realnie na konto trafia mniej niż wynika z samego oprocentowania. Szczegóły podatku wykraczają poza ten temat — ważne jest, żeby wiedzieć, że taki podatek w ogóle istnieje.

Typowy błąd

Lokata 1000 zł przy 5% w skali roku trwa tym razem trzy miesiące — liczymy odsetki za ten okres.

Oprocentowanie jest podane w skali roku, więc żeby dostać odsetki za krótszy okres, dzielisz — nie mnożysz — przez odpowiedni ułamek roku. Mnożenie idzie w złą stronę i zawyża wynik wielokrotnie.

Co zapamiętać

• Odsetki to procent od kwoty, dopisywany po określonym czasie.
• Oprocentowanie zawsze podaje się w skali roku — dla krótszego okresu je proporcjonalnie zmniejszasz.
• Procent składany: w kolejnym roku odsetki liczysz od kwoty już powiększonej o poprzednie odsetki.
• Od odsetek płaci się podatek od zysków kapitałowych — na konto trafia mniej, niż wynika z samego oprocentowania.
• Sprawdź wyliczenia w kalkulatorze procentów.